• ஏழு மோக்ஷபுரிகளுள் ஒன்றான உஜ்ஜைனி, முற்காலத்தில் அவந்திகா என்று வழங்கப்பட்டது.
• ஸ்கந்த மஹாபுராணத்தில் அவந்த்யா கண்டம் இந்தத் தலத்தின் பெருமையைக் கூறுகிறது.
• 84 லட்சம் வகைப் பிறப்புகள் நீங்க இத்தலத்தில் உள்ள 84 சிவாலயங்களை வழிபடவேண்டும். 

• ஒரு காலத்தில் ஒரு அந்தணர் வாழ்ந்தார், அவருக்கு நான்கு மகன்கள் இருந்தனர், அவர்கள் அனைவரும் சிவபக்தர்கள். பொல்லாத அரக்க மன்னன் தூஷன், பிரம்மாவின் வரம் பெற்ற பிறகு அவந்திகாவிடம் வந்து, அவந்திகாவின் அந்தணர்களைச் சித்திரவதை செய்யத் தொடங்கினான். ஆனால் சிவ வழிபாட்டில் மிகுந்த ஈடுபாடு கொண்டிருந்த பிராமணர்கள் சற்றும் சளைக்கவில்லை. அசுர மன்னன் தன் நான்கு அடியாட்களையும் வேத தர்மாநுஷ்டானச் செயல்கள் எதுவும் நடைபெறாமல் பார்த்துக் கொள்ள வேண்டும் என்று கட்டளையிட்டு அனுப்பினான். துன்புறுத்தப்பட்ட மக்கள் உதவி கேட்டு பிராமணர்களிடம் ஓடி வந்தனர். பிராமணர்கள் மக்களுக்கு உறுதியளித்து அவர்களை சமாதானப்படுத்தினர். உடனே அவர்கள் சிவபெருமானிடம் பிரார்த்தனை செய்ய ஆரம்பித்தனர். இதற்கிடையில், ராக்ஷஸ மன்னன் பிராமணர்களைத் தாக்க முயன்றபோது, ​​​​மணலால் ஆன சிவலிங்க மூர்த்திக்கு அருகில் பூமி பிளவுபட்டு ஒரு பெரிய சத்தத்துடன் அங்கு பெரிய பள்ளம் உருவானது. இவ்வாறே, சிவபெருமான் மகாகால் வடிவில் தோன்றினார். பொல்லாத அரக்கனை பிராமணர்களுக்கு அருகில் செல்லாதே எனக் கட்டளையிட்டார். ஆனால் பொல்லாத அரக்கன் செவிசாய்க்கவில்லை. இதன் விளைவாக, சிவபெருமான் ஒரு முணுமுணுப்பால் அவரை எரித்து சாம்பலாக்கினார். இந்தத் தோற்றத்தில் சிவபெருமானைக் கண்டு, பிரம்மா, விஷ்ணு, இந்திரன் மற்றும் பிற தேவர்கள் இறங்கி வந்து இறைவனிடம் பிரார்த்தனை செய்து அவரை மகிழ்வித்தனர். 

• ஒருமுறை படிக்காத சிறுவன் ஒருவன், அரசன் கல்லில் சிவலிங்க பூஜை செய்வதைப் பார்த்து, அதை அவனது வீட்டில் நிறுவினான். அதை சிவனின் திருமேனியாக நினைத்து வழிபட ஆரம்பித்தான். அந்தச் சிறுவன் பிரார்த்தனையில் மூழ்கி, உணவைக் கூட மறந்துவிட்டான். அவனுடைய அம்மா அவனைக் கூப்பிடச் சென்றபோது எத்தனை அழைப்புகள் வந்தாலும் அவனைப் பாதிக்கவில்லை. அமைதியாகப் பிரார்த்தனை செய்து கொண்டிருந்தான். இதனால் கோபமடைந்த அன்னை, உலகியலில் இன்னும் கட்டுண்டு கிடந்ததால்  சிவலிங்கத்தைத் தூக்கி எறிந்தாள். வழிபாட்டுப் பொருட்களை எல்லாம் அழித்து விட்டாள். சிறுவன் தன் தாய் செய்ததைக் கண்டு மிகவும் வருந்தினான். தன் முழு கவனத்துடன் சிவபெருமானைப் பிரார்த்தனை செய்யத் தொடங்கினான். சிவபெருமான் தன் பக்தனைக் காப்பாற்றுவதற்கு நீண்ட காலம் எடுத்துக்கொள்வது இல்லை. பசு மேய்ப்பவரின் மகனால் கொண்டுவரப்பட்ட இந்த சிவலிங்கம் விரைவில் ரத்தினக் கற்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு ஜோதிர்லிங்கமாக மாறியது. சிவபெருமானைப் போற்றிப் பாடிவிட்டு, சிறுவன் தன் வீட்டிற்குத் திரும்பியபோது, ​​அதற்குப் பதிலாக அழகிய அரண்மனை வீட்டைக் கண்டு வியந்தான். இவ்வாறு, சிவபெருமானின் அருளாலும் ஆசீர்வாதத்தாலும், சிறுவன் செல்வந்தனாகி மிகவும் மகிழ்ச்சியான வாழ்க்கையை நடத்தினான்.
• உஜ்ஜயினியின் அரசன் சந்திரசேனன் ஒரு அறிஞர் மட்டுமல்ல, சிவபெருமானின் தீவிர பக்தரும் கூட.  ஒருமுறை அவரது தோழி மகேஸ்வரியின் சீடரான மணிபத்ரர் சுந்தர சிந்தாமணி என்ற அழகிய ரத்தினத்தைக் கொடுத்தார். சந்திரசேனன் அதை கழுத்தில் அணிந்தபோது அது மிகவும் பிரகாசமாகவும் அழகாகவும் பிரகாசித்தது, அவர் தேவர்களை விட மிகவும் மகிமையுடன் காணப்பட்டார். அது அவர்களுக்கும் பொறாமையை ஏற்படுத்தும். ஒருமுறை, சில மன்னர்கள் சென்று சந்திரசேனனிடம் நகையைப் பிரித்துத் தருமாறு கேட்டனர், சந்திரசேனன் அதைச் செய்ய மறுத்துவிட்டார். இதனால் கோபமடைந்த மன்னர்கள், சந்திரசேனனின் நாட்டைத் தாக்கினர். தான் எதிரிகளால் சூழப்பட்டிருப்பதை உணர்ந்த சந்திரசேனன் மஹாகாலேஸ்வரரின் அருளை நாடினான். சிவபெருமான்  அவருடைய பிரார்த்தனையில் மகிழ்ந்தார். அவரது பிரச்சினைக்கு ஒரு தீர்வைக் காட்டினார். சந்திரசேனனின் பேரரசைத் தாக்கிய எதிரி மன்னர்கள் தங்களுக்குள் சண்டையிடத் தொடங்கினர். மன்னன் சந்திரசேனனை ஒரு சிவபக்தன் என்றும் உஜ்ஜயினியையே மஹாகாலேஸ்வரர் நகரம் என்றும் சொல்ல ஆரம்பித்தார்கள். எனவே, அதில் வெற்றி பெறுவது யாராலும் இயலாது என்று அவர்கள் மன்னன் சந்திரசேனனிடம் நட்புக் கரம் நீட்டி, அனைவரும் சேர்ந்து மஹாகாலேஸ்வரரை வணங்கினர். அப்போது வானர அரசன் அனுமன் அங்கு தோன்றினான். மனிதர்களுக்கு முக்தி தருவது சிவனால் மட்டுமே முடியும் என்றும், வேறு எவருக்கும் முக்தி தர முடியாது என்றும் மன்னர்களிடம் கூறினார். மந்திரங்கள் எதுவும் சொல்லாமல் செய்தாலும் சிவனை மகிழ்விக்க முடியும் என்று மாடு மேய்க்கும் சிறுவனின் உதாரணம் கூறினார். அப்போது அனுமன் பாசமும் கருணையும் நிறைந்த கண்களுடன் சந்திரசேனனைப் பார்த்து மறைந்தான்.

வைப்புத்தலப் பாடல்கள்  : சம்பந்தர்: நெற்குன்றம் ஓத்தூர் (2.39.9)
அப்பர்: உஞ்சேனை மாகாளம் (6.70.8)
ஐயடிகள் காடவர்கோன்: காளையர்கள் (11.6.13)
 

• க்ஷிப்ரா நதிக்கரையில், மத்தியப் பிரதேசத்தில் உஜ்ஜயினி நகரம் உள்ளது. இது இந்திரபுரி, அமராவதி என்றும் அவந்திகா என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. பல கோயில்களில் தங்கக் கோபுரங்கள் இருப்பதால், இந்த நகரம் "ஸ்வர்ண சிருங்கா" என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. 

• இங்கு பன்னிரண்டு ஆண்டுகளுக்கு ஒருமுறை கும்பமேளா நடைபெறுகிறது 
•  இந்நாட்டை ஜைன மன்னனாகிய சுதன்வா என்பவன் ஆண்டதால் உஜ்ஜைனி என்ற பெயர் மாற்றம் ஏற்பட்டது. 
• முக்திக்கான ஏழு நகரங்களில் ஒன்றான அவந்திகா நகரில் 7 சாகர தீர்த்தங்கள், 28 தீர்த்தங்கள், 84 சித்தலிங்கங்கள், 25-30 சிவலிங்கங்கள், அஷ்டபைரவர், ஏகாதச ருத்ரஸ்தானம், நூற்றுக்கணக்கான கோயில்கள், ஜலகுண்டம் உள்ளன.
• சமஸ்கிருத கற்றல், நெறிமுறைகள், அறிவு அல்லது அறிவியல் மற்றும் கலை ஆகியவற்றின் அடித்தளம் இந்த இடத்தில்தான். 
• உஜ்ஜயினி நகரத்தின் பெருமை மௌரிய மன்னர்களாலும் மற்ற வம்சங்களாலும் மேம்படுத்தப்பட்டது. ஆண்டுகளைக் கணக்கிடும் புதிய சகாப்தத்தைத் தொடங்கிய மாபெரும் பேரரசர் விக்ரமாதித்யன், உஜ்ஜயினியைத் தலைநகராகக் கொண்டான்.
• க்ஷிப்ரா நதியின் கரையில் உள்ள இந்நகர எல்லையில் மாளவா என்ற புராதனப் பட்டணமும், விக்கிரமாதித்தன் காலத்திய கோட்டையின் சின்னங்களும் உள்ளன.
• மகாகவிகளான காளிதாசன்,தண்டி ஆகியோர் வாழ்ந்ததும் இந்நகரில்தான்.
• இங்குதான் ராஜா பர்த்ரிஹரி தனது சிறந்த காவியங்களை - விராட் கதை, நீதி சதகா, பிரத்யோத் இளவரசி வசவதத்தா மற்றும் உதயன் ஆகியோரின் காதல் கதையை எழுதினார். இந்த நகரத்தின் அழகு அதன் புகழ் பாடும் பல கவிஞர்கள் படைப்புகளில் ஒரு பெருமையைக் கண்டது. விடியற்காலையில் சுப வேளையில், இவ்வூர் பெண்கள் தங்கள் வீட்டு முற்றங்களில் குங்குமத் தண்ணீரைத் தெளித்து, வண்ணக் கோலங்களால் அலங்கரித்தனர் என்று குறிக்கப்பட்டுள்ளது.
• சுவாமி தெற்கு முகமாக எழுந்தருளியுள்ளார்.
• க்ஷிப்ரா நதிக்கரையில் உஜ்ஜயினியில் அமைந்துள்ள மஹாகாலேஸ்வரர் சிவன் கோவிலில், அதிகாலை 4 மணிக்கு பூஜை செய்யப்படுகிறது. அபிஷேகத்திற்குப் பிறகு, சிதாபாசம் (மயானத்தின் சாம்பல்) மகாகாலேஸ்வரர் திருமேனி முழுவதும் பூசப்படுகிறது. மரபுப்படி, சிதாபாசம் (மனிதச் சாம்பல்) புனிதமற்றதாகவும் தீங்கானதாகவும் கருதப்படுகிறது. யாரேனும் தவறுதலாக அதைத் தொட்டால், தூய்மை அடைய ஒருவர் குளிக்க வேண்டும். ஆனால் இந்தச் சாம்பலானது மகாகாலேஸ்வரரின் திருமேனியைத் தொடுவதால் புனிதமாகிறது, ஏனெனில் சிவம் நிஷ்களங்கம் அல்லது காமம் அற்றது. பொருள் ஆசைகளால் அவன் தீண்டப்படுவதில்லை. அதனால்தான் சிவபெருமான் எப்போதும் மங்களகரமானவர்.
• நாள்தோறும் ஐந்து முறை ஆரத்தி நடைபெறும்.
• விக்கிரமாதித்தனுக்கு அருளிய காளி நகருக்கு உள்ளும் , காளிதாசனுக்கு அருள் செய்த காளி ஊருக்கு 2 கி. மீ. வெளியிலும் கோயில் கொண்டு பக்தர்களுக்கு அருள் பாலிக்கிறாள்.